THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ NGUYỄN XUÂN PHÚC: Phát triển bền vững vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là xu thế tất yếu

 

Hội nghị có sự tham dự của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, cùng hơn 700 đại biểu đại diện cho các cơ quan của Đảng, Chính phủ, các bộ/ ngành, các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu, các đại sứ quán, các tổ chức quốc tế, các viện nghiên cứu.

VIỆT NAM ĐàNỖ LỰC THỰC HIỆN CÁC MỤC TIÊU THIÊN NIÊN KỶ

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định: Việt Nam đã nỗ lực thực hiện các Mục tiêu thiên niên kỷ và đạt được nhiều kết quả, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Việt Nam cũng luôn thể hiện cam kết mạnh mẽ để thực hiện các mục tiêu theo Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Chính phủ đã ban hành kế hoạch hành động quốc gia về phát triển bền vững với 115 chỉ tiêu và lồng ghép vào tất cả các chủ trương, chính sách, kế hoạch hành động.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, không thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững nếu không hành động đúng đắn, quyết liệt, đồng bộ từ tất cả các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, mọi người dân với sự hợp tác của cộng đồng quốc tế. “Tất cả cùng chung tay, cùng nỗ lực để thực hiện thắng lợi Mục tiêu phát triển bền vững theo Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc”.

Báo cáo “Nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân và tăng cường quan hệ đối tác công tư hướng tới thập niên phát triển bền vững hơn”, TS Vũ Tiến Lộc- Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiêm Chủ tịch Hội đồng  doanh  nghiệp vì sự phát triển bền vững (VBCSD) nêu rõ: “Để thu hút tốt hơn nguồn lực của khối kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế xã hội cũng như giúp thực hiện thành công các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), thì cần có các giải pháp thúc đẩy quan hệ đối tác công tư (PPP) mạnh mẽ hơn nữa, như sớm ban hành Luật đầu tư theo hình thức PPP, thay đổi mô hình PPP hiện nay - các cơ quan quản lý PPP phải thay đổi cách thức quản lý và nâng cao năng lực để tạo điều kiện cho đầu tư theo hình thức PPP, thu hút các nhà đầu tư mới, và phát huy hiệu quả vai trò của Ủy ban Quan hệ Đối tác Công - Tư trong việc thúc đẩy PPP bền vững”.

Phân tích về chủ đề “Tăng trưởng bao trùm: Phát triển vốn nhân lực tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2030”, ông Daniel Dulitzky, Giám đốc Chương trình Phát triển Con người khu vực Đông Á Thái Bình Dương (Ngân hàng Thế giới) cho biết, Việt Nam đang phải đối mặt với hai thách thức chính trong đảm bảo nguồn vốn nhân lực chất lượng cao, đó là cần thu hẹp khoảng cách cho các nhóm dân tộc thiểu sổ và tăng cường phát triển lực lượng lao động. Một số khuyến nghị được đại diện Ngân hàng Thế giới đưa ra bao gồm: Cải cách các chương trình Mục tiêu quốc gia, cải cách hệ thống giáo dục đại học, thu hút thêm nữa sự đầu tư và tham gia của khu vực tư nhân trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, từ đó tạo ra kết nối chặt chẽ hơn giữa các cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp tuyển dụng lao động.

PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VỪA LÀ NHU CẦU CẤP BÁCH, VỪA LÀ XU THẾ TẤT YẾU

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, phát triển bền vững vừa là nhu cầu cấp bách, vừa là xu thế tất yếu của tiến trình phát triển xã hội. Chủ trương phát triển bền vững được thể hiện nhất quán trong các văn kiện, các chương trình, kế hoạch phát triển đất nước trong từng thời kỳ.

Trong 30 năm đổi mới, Việt Nam đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững và đạt được nhiều thành tựu quan trọng như kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì ở mức cao, chất lượng tăng trưởng được nâng lên.

Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2017 thuộc nhóm trung bình cao trong tổng số 189 quốc gia. Việt Nam tích cực tham gia có hiệu quả vào các sáng kiến bảo vệ môi trường toàn cầu. Theo báo cáo đánh giá thường niên lần thứ tư về tiến độ thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững năm 2019, Việt Nam xếp thứ 54, tăng 3 bậc so với năm 2018 và chỉ số phát triển bền vững đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á. Các chỉ số xếp hạng cao ở Việt Nam là xoá đói giảm nghèo, giáo dục, tiếp cận năng lượng, mô hình tiêu dùng, sản xuất bền vững, chống biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, theo Thủ tướng các kết quả nêu trên chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước; năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa được cải thiện nhiều; tình trạng khai thác và sử dụng kém hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, làm ô nhiễm môi trường, mất cân đối các hệ sinh thái còn diễn ra ở không ít nơi.

Thủ tướng nhấn mạnh, toàn cầu hoá và xu hướng công nghệ cùng với những mô hình kinh doanh có tính đột phá, làm thay đổi căn bản nhiều tư duy và phương pháp tiếp cận kinh doanh giúp cho nhiều hoạt động kinh tế dân sự trở nên tối ưu và bền vững hơn. Tuy nhiên, những giá trị văn hoá cội nguồn, bản sắc dân tộc vẫn sẽ trường tồn, là thứ làm nên sự khác biệt có tính bền vững, là giá đỡ cho sự thịnh vượng kinh tế lâu dài, là bệ phóng cho những tiến bộ của chúng ta trong thế kỷ XXI và xa hơn.

6 ĐỀ NGHỊ CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ:

Thứ nhất, thống nhất về nhận thức và hành động các cấp, ngành về phát triển bền vững. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân. Cần tập trung cả ý chí, chính sách và nguồn lực. Mục tiêu duy nhất đưa con người vào trung tâm của mục tiêu phát triển bền vững. Chúng ta đã có quá nhiều chiến lược phát triển, do đó chưa tập trung được nguồn lực. Đề nghị các bộ ngành và địa phương nghiên cứu đưa ra chương trình nghị sự phát triển bền vững 2030 với các nhiệm vụ cụ thể.

Thứ hai, tăng tốc quá trình hoàn thiện thể chế theo hướng nâng cao sức cạnh tranh, giảm nghèo, thích ứng biến đổi khí hậu… đẩy nhanh thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Đồng thời, thực hiện đồng bộ các chiến lược kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…

Chính phủ khuyến khích các mô hình sản xuất, kinh doanh bền vững, xây dựng môi trường kinh doanh bình đẳng.

Thúc đẩy các dự án năng lượng sạch, dự án nước…

Thứ ba, nghiên cứu phát triển chất lượng nguồn nhân lực. Trong lúc chúng ta thay đổi công nghệ lớn thì nguồn nhân lực đáp ứng được công nghệ là yêu cầu tất yếu.

Thứ tư, đẩy nhanh tính hiệu quả của các cơ quan, thúc đẩy sáng tạo đổi mới hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Thứ năm, xây dựng cơ chế khuyến khích mô hình kinh tế tuần hoàn, tiến tới mô hình kinh tế không rác thải. Cần có các chính sách khuyến khích hoạt động sản xuất, tái sản xuất theo mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ sáu, toàn cầu hoá với công nghệ làm thay đổi tư duy và hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, những giá trị văn hoá là giá đỡ cho sự phát triển lâu dài.

5 SÁNG KIẾN TIÊU BIỂU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Sáng kiến 1: Liên minh tái chế bao bì Việt Nam.

Sáng kiến 2: Không xả thải vào thiên nhiên.

Sáng kiến 3: Dự án hợp tác phát triển thị trường nhựa tái sinh sau tiêu dung.

Sáng kiến 4: Chương trình thử nghiệm sử dụng rác thải để làm đường giao thong.

Sáng kiến 5: Xây dựng thị trường nguyên vật liệu thứ cấp Việt Nam.

              MỘT SỐ DOANH NGHIỆP TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC CHIA SẺ TẠI HỘI NGHỊ

Ông Matt Wilson, Giám đốc Ngoại vụ Cấp cao của Heineken Việt Nam, chia sẻ về thực tiễn áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn tại nhà máy: dùng vỏ trấu và mùn cưa để cung cấp năng lượng đốt, men thừa và bã hèm từ quy trình nấu bia được tái sử dụng làm phân bón và thức ăn gia súc, tái sử dụng các loại bao bì như thùng và chai bia, tái chế lon nhôm, sử dụng nước tuần hoàn như nước thải được xử lý đạt chuẩn để quay lại dùng trong trồng trọt, tối ưu hóa khâu vận chuyển giảm phát thải CO2 bằng việc sử dụng các xe trọng tải lớn tiêu chuẩn khí thải Euro 4….Ông Wilson nhấn mạnh việc sử dụng hiệu quả tài nguyên có nghĩa doanh nghiệp đã góp phần tạo tác động không nhỏ đến việc thực hiện các mục tiêu bền vững.

Ông Lê Ngọc Lâm, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban điều hành BIDV, cho biết, thời gian qua, BIDV đã   dành   nguồn   tín   dụng  khoảng

20.000 tỷ đồng tài trợ cho các dự án tín dụng xanh tập trung vào lĩnh vực năng lượng tái tạo, gom tái chế xử lý rác thải, cung cấp nước sạch và tái sử dụng tài nguyên. Năm 2018, BIDV đã xây dựng Khung quản lý rủi ro môi trường và xã hội (ESMS) được Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đồng ý cấp khoản tín dụng trung và dài hạn 300 triệu USD để hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Ông cũng đề xuất chính phủ nên tạo thêm các chương trình ưu đãi tín dụng với các dự án xanh, đồng thời có chính sách ứng xử tín dụng với các dự án tác động xấu tới môi trường và xã hội bằng cách tăng lãi suất cho vay và hạn chế cấp tín dụng.

Ông Hoàng Hùng, Phó Tổng Giám đốc công ty PwC Việt Nam, cho rằng các doanh nghiệp cần tích hợp việc phát triển bền vững ngay từ khi xây dựng chiến lược của mình. Thay vì xây dựng các báo cáo tài chính theo kiểu “truyền thống”, ông cho rằng các doanh nghiệp phải quan tâm hơn đến việc xây dựng các báo cáo phát triển bền vững, tại đó doanh nghiệp xem xét đến lợi ích và tác động mà họ tạo ra không chỉ vì lợi nhuận và dành cho các cổ đông như trước nữa, mà còn phải quan tâm đến việc tối đa lợi ích cho các bên liên quan bị chịu ảnh hưởng bởi hoạt động kinh doanh của công ty. Ông cho biết Coca Cola và Vinamilk là hai trong những doanh nghiệp tiên phong thực hiện báo cáo theo xu thế mới.

Ông Denis Brunetti, Chủ tịch Ericsson tại Việt Nam, Lào và Campuchia, đánh giá rằng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam vẫn chủ yếu rót vào các lĩnh vực mang lại giá trị gia tăng thấp, thâm dụng lao động, tiêu tốn tài nguyên. Để thúc đẩy phát triển bền vững và tăng trưởng không lạm dụng tài nguyên, Việt Nam cần tập trung hơn nữa vào đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số. Ông cho rằng những công nghệ tương lai như 5G sẽ giúp tạo ra các đô thị thông minh có thể điều hành trên nền tảng số hóa, giúp hạn chế tác động tới môi trường.