Tập trung tháo gỡ khó khăn giúp doanh nghiệp phát triển bền vững

 Hai yêu cầu xuyên suốt và trọng tâm trong việc thực hiện các nhiệm vụ của VCCI trong nhiệm kỳ tới sẽ phải là tập trung kiến nghị với Đảng và Nhà nước các vấn đề chính sách, thể chế cũng như trực tiếp triển khai các hoạt động xúc tiến, hỗ trợ trong phạm vi chức năng và quyền hạn của mình để tập trung tháo gỡ khó khăn và giúp cho các doanh nghiệp trụ vững, duy trì sản xuất kinh doanh, đóng góp vào tăng trưởng. Đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp tái cấu trúc để nâng cao năng lực cạnh tranh, hội nhập có hiệu quả và phát triển bền vững. Đó là nhận định của TS. Vũ Tiến Lộc­ Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong cuộc trao đổi với tạp chí Vietnam Potentials (VCCI), nhân dịp chào mừng Đại hội VCCI lần thứ VI nhiệm kỳ (2014 – 2019). 

TS. Vũ Tiến Lộc­ Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Thưa ông, xin ông đánh giá lại vài nét kết quả hoạt động nổi bật của VCCI trong nhiệm kỳ vừa qua? 

Một trong những kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ vừa qua là VCCI đã đề xuất, chủ trì xây dựng và trình Đề án làm cơ sở để Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09/NQ­TW về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế ­ văn kiện đầu tiên của Đảng về doanh nhân trong hơn 80 năm qua. Nghị quyết là bước đột phá về mặt tư duy, khẳng định vai trò, vị trí của đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với việc tham mưu hoàn thiện môi trường thể chế và chính sách kinh tế trong nước, VCCI đã tham gia tích cực và hiệu quả các hoạt động nghiên cứu, vận động chính sách đối với các vấn đề hội nhập trên phạm vi quốc tế.

VCCI đã nghiên cứu và tham vấn với đoàn đàm phán của Chính phủ trong quá trình đàm phán các Hiệp định thương mại quốc tế quan trọng như: Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Thuận lợi hóa Thương mại của WTO, các Hiệp định trong khuôn khổ Vòng đàm phán Doha, các Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với EU, Hàn Quốc...

VCCI đã góp phần thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực điều hành kinh tế của chính quyền địa phương. Bên cạnh việc tham gia xây dựng và thực hiện Đề án 30 về cải cách thủ tục hành chính, tham gia Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng, VCCI đã tổ chức điều tra, công bố và tư vấn, hỗ trợ các địa phương nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).

Hoạt động xúc tiến thương mại ­ đầu tư được triển khai khá toàn diện và được đổi mới theo hướng tập trung vào các hoạt động xúc tiến ở tầm quốc gia, gắn kết xúc tiến theo lĩnh vực ngành hàng với xúc tiến theo khu vực thị trường, gắn kết hỗ trợ các DNVVN với hỗ trợ các doanh nghiệp lớn của nền kinh tế. Trong nhiệm kỳ, VCCI đã tổ chức đón tiếp trên 1.600 đoàn doanh nghiệp với gần 70.000 lượt doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam khảo sát thị trường, tìm kiếm cơ hội đầu tư ­ kinh doanh... 

Từ kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác trong nhiệm kỳ V, VCCI có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm thế nào? 

Trước hết, phải nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác phát triển doanh nghiệp và xây dựng đội ngũ doanh nhân, bám sát thực tiễn của cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế để đề ra chương trình, nhiệm vụ công tác thiết thực và tổ chức thực hiện một cách quyết liệt.

Phải hợp tác chặt chẽ với các bộ ngành, Trung ương, phải hướng về các địa phương và cơ sở, phải gắn bó chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp, hỗ trợ các hiệp hội nâng cao năng lực và coi các hiệp hội doanh nghiệp là cánh tay nối dài của VCCI trong việc thực hiện chức năng đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân xúc tiến thương mại và đầu tư.

Phải đẩy mạnh hội nhập; Tự tin, chủ động trong việc tham gia vào các cơ chế hợp tác quốc tế và khu vực để bảo vệ quyền lợi của nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp.

Phải coi trọng công tác quản trị nội bộ, xây dựng và hoàn thiện các quy trình, quy chế quản lý nội bộ bảo đảm triển khai thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của VCCI; phát huy tinh thần sáng tạo của đội ngũ cán bộ nhân viên. 

Thưa ông, theo dự báo, trong những năm tới, đặc biệt là những năm đầu của nhiệm kỳ Đại hội lần thứ VI, tình hình kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp được dự báo sẽ tiếp tục còn khó khăn. Vậy VCCI đã chuẩn bị thế nào để đối mặt với những khó khăn và vững vàng bước vào hoạt động nhiệm vụ công tác nhiệm kỳ VI (2014­2019)? 

Trong những năm tới, đặc biệt là những năm đầu của nhiệm kỳ Đại hội lần thứ VI, tình hình kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp được dự báo sẽ tiếp tục còn khó khăn. Những bất cập và yếu kém của nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp không thể dễ dàng, nhanh chóng khắc phục. Việc đồng thời phải thực hiện hai nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô và tái cấu trúc nền kinh tế để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng dưới tác động của các hiệp định thương mại tự do song phương, đa phương như Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định đối tác toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định thương mại tự do ASEAN­EU, Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)... là yêu cầu sống còn của nền kinh tế, đòi hỏi sự nỗ lực đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo định hướng trên, một số nhiệm vụ công tác chủ yếu mà VCCI phải thực hiện trong nhiệm kỳ tới là: 

Một là, trong công tác tham mưu cho Đảng và Nhà nước, cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách, giải pháp để tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 09­NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; Hiến pháp bổ sung, sửa đổi 2013, đặc biệt là tham gia tích cực vào việc xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Chính phủ và các bộ ngành, đoàn thể chính trị ­ xã hội và các địa phương. Tăng cường vận động chính trị trong đội ngũ doanh nhân, phối hợp với các tỉnh ủy, thành ủy và hiệp hội doanh nghiệp triển khai chủ trương thí điểm bồi dưỡng kết nạp các chủ doanh nghiệp ưu tú vào Đảng, thúc đẩy công tác xây dựng Đảng và các đoàn thể chính trị xã hội trong các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế. Tổ chức tốt các hoạt động để thu hút các doanh nhân, đại diện hiệp hội doanh nghiệp tham gia đóng góp tích cực cho việc xây dựng và đánh giá thực hiện các Nghị quyết của Đảng, đặc biệt là “Nghị quyết Trung ương 6, khoá X về tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa” và các nội dung liên quan đến phát triển doanh nghiệp trong dự thảo văn kiện Đại hội của Đảng sắp tới. 

Hai là, tiếp tục triển khai các hoạt động góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, đặc biệt là môi trường kinh doanh tại các địa phương thông qua việc tham gia xây dựng và góp ý chính sách, thúc đẩy cải cách hành chính, bảo đảm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, hợp tác và hỗ trợ các bộ ngành và địa phương thực hiện cải cách hành chính, nâng cao năng lực điều hành kinh tế phục vụ tốt hơn yêu cầu của người dân và doanh nghiệp, đề xuất kịp thời và thực hiện trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình các giải pháp góp phần giải quyết khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. 

Ba là, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc hiệu quả theo các định hướng cơ bản là, đổi mới chiến lược kinh doanh và mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực quản trị kinh doanh, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, áp dụng các mô hình và phương pháp quản lý hiện đại. Đồng thời, xây dựng và triển khai thực hiện các chương trình, dự án quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp, doanh nhân như: Đào tạo doanh nghiệp, doanh nhân; Nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập quốc tế; Hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xây dựng văn hóa kinh doanh, đề cao trách nhiệm xã hội và các đề án, dự án khác. Thúc đẩy các doanh nghiệp chủ động đầu tư phát triển nông nghiệp nông thôn. Tăng cường quan hệ hợp tác bốn nhà: Nhà nông, nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp tập trung phát triển nền nông nghiệp công nghệ cao và bền vững. 

Bốn là, tham gia xây dựng và hoàn thiện khung khổ pháp luật, chính sách về hiệp hội doanh nghiệp. Hướng dẫn, hỗ trợ xây dựng hệ thống hiệp hội doanh nghiệp thống nhất ở tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước và các ngành hàng ở Trung ương, các hiệp hội doanh nghiệp của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Phát huy vai trò trung tâm liên kết của VCCI để tăng cường sức mạnh tổng hợp của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện hội nhập. Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện chương trình quốc gia hỗ trợ và nâng cao năng lực của các hiệp hội doanh nghiệp. 

Năm là, thực hiện tốt vai trò đại diện người sử dụng lao động ở cấp quốc gia. Tiếp tục ủy quyền, phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp thực hiện chức năng đại diện người sử dụng lao động tại các địa phương và ngành nghề. Tiếp tục triển khai các chương trình, dự án hỗ trợ thiết thực, có hiệu quả cho người sử dụng lao động. Phối hợp đề xuất và thực hiện các biện pháp ngăn ngừa và tham gia giải quyết các tranh chấp lao động phát sinh, xây dựng quan hệ lao động ổn định hài hoà, tiến bộ trong doanh nghiệp. Đẩy mạnh việc triển khai Kết luận số 96­KL/TW về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 22­CT/TW, ngày 5/6/2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa X) nhằm tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp.

Sáu là, vận động các nước công nhận cơ chế thị trường ở Việt Nam, thúc đẩy các đàm phán hội nhập để mở rộng thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam, nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại ­ đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp. Đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập quốc tế, đẩy mạnh xuất nhập khẩu và đầu tư với nước ngoài, tận dụng tốt các cơ hội mở ra khi Việt Nam tham gia TPP, hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), hiệp định thương mại tự do VN ­ EU, cộng đồng kinh tế ASEAN... Đối phó với các rào cản thương mại trong quá trình thâm nhập thị trường quốc tế và các vụ kiện chống bán phá giá, đồng thời xây dựng cơ chế tự vệ bảo vệ thị trường và doanh nghiệp trong nước phù hợp với các quy định của WTO. Chủ động tiến hành xây dựng các Chương trình hoạt động đối ngoại hàng năm, đảm bảo có trọng tâm, sử dụng tiết kiệm ngân sách Nhà nước và có hiệu quả thiết thực, đẩy mạnh các hoạt động xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư, chống diễn biến hòa bình, tranh thủ sự đồng tình và sự ủng hộ của cộng đồng kinh doanh quốc tế đối với sự nghiệp phát triển kinh tế và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; Tham gia vận động đoàn kết người Việt Nam ở nước ngoài thông qua các hoạt đầu tư, hợp tác kinh doanh; Thực hiện công tác thu thập thông tin, tổng hợp thông tin nghiên cứu, tham mưu đề xuất về đối ngoại; Đẩy mạnh hoạt động xây dựng và bảo vệ thương hiệu “Made in Việt Nam” thông qua các hoạt động đối ngoại nhân dân, giao lưu văn hoá để khách hàng nước ngoài thân thiện với sản phẩm của Việt Nam. 

Bảy là, tiếp tục đổi mới tổ chức hoạt động của Ban Chấp hành và cơ quan VCCI theo hướng linh hoạt, chuyên nghiệp. Tổ chức lại các ủy ban và hội đồng của Ban Chấp hành, kiện toàn các đơn vị chuyên môn của VCCI. Tăng cường các thành viên chuyên trách trong Ban Chấp hành. Tăng cường khả năng kết nối với các hiệp hội doanh nghiệp để mở rộng hoạt động đại diện và hỗ trợ doanh nghiệp đồng thời tăng cường nguồn lực của VCCI đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác trong giai đoạn mới. 

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Thiên Hoa