Doanh nhân Bạch Thái Bưởi và bài học lập thân, lập nghiệp

 

Nâng tầm vị thế doanh nhân Việt

Bạch Thái Bưởi quê ở làng Yên Phú, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông xưa (nay là ngoại thành Hà Nội), sinh năm Giáp Tuất (1874), trong một gia đình nông dân nghèo nhưng có học. Nhắc đến Bạch Thái Bưởi là nhắc đến gương mặt hàng đầu của thế hệ doanh nhân Việt Nam thời thuộc địa – thế hệ doanh nhân “thời 1.0”. Thương hiệu “vua sông biển” đã trở thành niềm tự hào của tầng lớp doanh nhân Việt Nam non trẻ và bị thực dân chèn ép thời bấy giờ. Không phải là trường hợp cá biệt, Bạch Thái Bưởi cũng xuất thân từ nghèo khó, nhưng con người này lại có ý chí phi thường. 

Chân dung doanh nhân Bạch Thái Bưởi

Chân dung doanh nhân Bạch Thái Bưởi

Sự xuất hiện của ông làm khuynh đảo thị trường hàng hải và khai thác mỏ nước Nam - lĩnh vực độc quyền của người Pháp lúc ấy. Lần đầu tiên một thương nhân Việt nhỏ bé dám đứng lên cạnh tranh với những nước mạnh. Mở đầu cuộc vận động “Người Việt dùng hàng Việt” đầu tiên trong lịch sử bằng lời kêu gọi “Người Việt đi tầu Việt”, “Tàu Bưởi” đã chiến thắng tàu Hoa, tàu Pháp.

Sau lĩnh vực vận tải, ông cũng thành công trong cả lĩnh vực đóng tàu và đặc biệt là khai thác mỏ. Từ khi triều đình nhà Nguyễn ký hiệp ước bán mỏ, ngành khai thác than gần như là độc quyền của tư bản Pháp. Bạch Thái Bưởi đã đầu tư thành công vào lĩnh vực khai thác mỏ, điều các doanh nhân khác thời ấy không dám làm và không làm được khiến người đời vô cùng nể phục.

Ông Bạch Thái Bưởi còn là người luôn đề cao văn hóa kinh doanh. Ông cũng là một trong những người đầu tiên phát hiện ra rằng: “Làm ra của cải là một đạo lý lớn, không thể coi thường”.

Bằng niềm tin mãnh liệt “sự nghiệp kinh doanh của mình trên đất nước mình, xung quanh là đồng bào mình, chắc chắn là thắng lợi”, Bạch Thái Bưởi đã truyền ý chí và tinh thần tự tôn dân tộc cho các thế hệ doanh nhân kế cận.

Những bài học về tinh thần dân tộc và chiến lược cạnh tranh vẫn còn nóng hổi với lớp doanh nhân bắt đầu khởi sự kinh doanh. Luôn ôm trong mình khát vọng: “Làm cho Hà Nội cũng tươi đẹp như Paris”, ông đã dồn hết tâm – trí của mình phấn đấu trọn đời cho lí tươngr. Đó là khát vọng hội nhập tiến cùng thời đại cháy bỏng. Bạch Thái Bưởi còn nhiều dự định như xây nhà máy xay gạo, xây nhà máy nước, nhà máy điện, đường sắt tuy nhiên chưa kịp thực hiện thì qua đời sau một cơn đau tim vào năm 1932 tại Hải Phòng.

Tên tuổi và sự nghiệp của ông đã trở thành nguồn cảm hứng xuyên thế kỷ cho phong trào khởi nghiệp của đội ngũ doanh nhân Việt. Phong trào “Chấn hưng thương trường và cổ động thực nghiệp” mà ông và các đồng đội phát động trong những năm đầu thế kỷ 20 vẫn vẹn nguyên giá trị trong những nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển doanh nghiệp thời nay. Tinh thần của ông và đội ngũ những nhà tư sản dân tộc đầu thế kỷ 20 luôn sống mãi.

Sự vinh danh xứng đáng

Trong một cuộc gặp mặt mới đây với gần 700 doanh nhân duyên hải phía Bắc nhân dịp kỉ niệm Ngày doanh nhân Việt Nam (13/10) tại Hải Phòng, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Vũ Tiến Lộc đã có những chia sẻ rất chân thành về vị doanh nhân kiệt xuất này. Theo ông Lộc, “Bạch Thái Bưởi, một trong những nhà tư sản dân tộc vĩ đại nhất ở nước ta vào đầu thế kỷ 20. Cụ Bưởi là biểu tượng cho tinh thần dân tộc của đội ngũ doanh nhân Việt, và cũng là biểu tượng của việc phát huy tinh thần dân tộc như một sức mạnh cạnh tranh.

Tôi hy vọng chúng ta sẽ học Cụ Bưởi về tinh thần khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, từ những đổ vỡ, gian nan để dựng cơ đồ, học Cụ Bưởi về chiến lược kinh doanh, phát huy sức mạnh của tinh thần dân tộc, của văn hóa kinh doanh và sự tương thân tương ái trong sự nghiệp làm giàu… Xin mượn câu chuyện Cụ Bạch Thái Bưởi, một doanh nhân thời 1.0, để chia sẻ với các doanh nhân của thời 4.0 những giá trị vĩnh hằng, cốt lõi của tinh thần doanh nhân Việt. Tôi tin rằng, đó chính là cội nguồn sức mạnh của chúng ta”.

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc trao danh hiệu Doanh nhân tiêu biểu cho đại diện gia đình doanh nhân Bạch Thái Bưởi

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc trao danh hiệu Doanh nhân tiêu biểu cho đại diện gia đình doanh nhân Bạch Thái Bưởi

Và cũng trong buổi giao lưu ấy, cùng với sự tôn vinh gần 30 doanh nhân tiêu biểu năm 2018, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã truy tặng danh hiệu Doanh nhân tiêu biểu đối với doanh nhân Bạch Thái Bưởi.

Nói về doanh nhân Bạch Thái Bưởi, bà Bạch Quế Hương – chắt nội của ông, hiện đang trông nom phần mộ của cụ mình, không giấu nổi niềm tự hào: “Gia đình tôi rất tự hào vì cụ từ bàn tay trắng làm nên sự nghiệp lừng lẫy. Cụ lấy lòng tự tôn dân tộc để phát huy sức mạnh của mình, làm nên thành công. Các con cháu vẫn luôn tự hào và học theo tấm lòng hướng thiện của cụ, không bao giờ làm điều sai, điều ác, coi những giá trị đạo đức tốt đẹp là truyền thống của gia đình. Cụ dạy con cháu từ những điều nhỏ nhất, như cách đối xử với người nghèo, cách cho tiền người ăn xin trên phố. Dù không bằng cụ về phương pháp làm ăn buôn bán nhưng gia đình tôi luôn cố gắng noi theo và phát huy cái tâm thiện và lòng tốt giống cụ.”

Việc xông pha trên mặt trận kinh tế đầy khôn ngoan và bản lĩnh của doanh nhân Bạch Thái Bưởi đã giúp cho người Việt tự tin hơn trên thương trường. Những thành công và thất bại của ông và những doanh nhân thế hệ trước đã viết nên trang sử vẻ vang, là bài học bổ ích cho thế hệ doanh nhân thời 4.0 ngày nay. Bởi ngoài kinh doanh, Bach Thái Bưởi còn tạo nên giá trị văn hóa lớn cho người Việt đầu thế kỷ trước mà mục đích cuối cùng là khích lệ tinh thần làm giàu, vì dân giàu thì nước mới giàu.

Minh Hương (Nguồn: DĐ DN)